กิเลส กับ ตัณหา ต่างกันอย่างไร

กิเลส กับ ตัณหา ต่างกันอย่างไร

กิเลส คือ สิ่งที่ทำใจให้เศร้าหมอง
ความชั่วที่แฝงอยู่ในความรู้สึกนึกคิด
ทำให้จิตใจขุ่นมัว ไม่บริสุทธิ์

ตัณหา หมายถึง ความทะยานอยาก
ได้มาจากสิ่งที่มากระทบ ทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ
ซึ่งหมายถึงความไม่อิ่มทางอารมณ์ เป็นสิ่งเร้าต่างๆ
อันมีรูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ เป็นต้น

ตัณหา ทำให้เราตาหัน คือมีความทะยานอยากมากจนเกินไป
ทำให้เกิดทุกข์ เพราะความไม่พอใจในสิ่งที่ตนมี ยินดีในสิ่งที่ตนได้

มาฟังเรื่องของสัตว์ที่ถูกตัณหาพาไป
มีกบตัวหนึ่ง อาศัยอยู่บ่อน้ำในวัด
ตื่นมาตอนเช้ามันก็บอกว่า เป็นกบไม่ดี สู้พระไม่ได้
ไม่ต้องทำอะไร เช้าก็อุ้มบาตรก็ได้ข้าวมาฉันแล้ว

พอพระฉันเสร็จ ก็เอาข้าวไปโปรยให้ไก่กิน
มันก็บอกว่า เป็นพระไม่ดี สู้ไก่ไม่ได้
ไม่ต้องทำอะไรได้กินข้าว
ขณะที่อยากเป็นไก่ หมาก็มาไล่กัดไก่
มันก็บอกว่า เป็นไก่สู้หมาไม่ได้ เป็นหมาดีกว่า

ขณะที่กำลังอยากเป็นหมา
เด็กวัดก็ปั่นฟรีคิก เข้าที่ชายโครง
หมาร้องดัง
(ดังยังไง เสียงเหมือนแต่หน้าตาต้องปรับปรุง).....

มันก็บอกว่า เป็นหมาสู้เด็กวัดไม่ได้
เป็นเด็กวัดดีกว่า
เด็กวัดเตะหมาแล้วก็ไปนอน
ขณะที่นอนแมลงตัวเดียว (แมลงวัน)ไปตอม
เด็กวัดรำคราญ ก็เดินหนีไป 

เป็นเด็กวัดสู้แมลงวันก็ไม่ได้
เป็นแมลงวันดีว่า กำลังอยากเป็นแมลงวัน
แมลงก็บินมาเกาะที่หัวกบ
ด้วยสัญชาตญาณ มันใช้ลิ้นตวัดเข้าปาก
มันเกิดซาโตริ สว่างขึ้นทันที่
เป็นแมลงวันนึกว่าจะแน่ สู้กูก็ไม่ได้ เป็นกูดีกว่า

สรุปว่า กิเลสตัณหา
เป็นความทะยานอยากทำให้ใจเศร้าหมอง
เราต้องลดความอยากให้พอดีกับสิ่งที่มีอยู่
เพียงแค่นี้ก็มีสุข

-พระมหาสมปอง ตาลปุตฺโต-

source: fanpage พระมหาสมปอง ตาลปุตฺโต